Austurrísk stjórnvöld hyggjast herða löggjöf gegn samtökum sem tengjast pólitískum og öfgafullum íslamisma. Frelsisflokkur Austurríkis, FPÖ, vill ganga mun lengra og setja sérstök bannlög gegn pólitísku íslam sem gætu meðal annars leitt til upplausnar samtaka og upptöku eigna þeirra.
Umræða um hið pólitíska íslam hefur færst ofar á dagskrá austurrískra stjórnmála. Ríkisstjórn Christians Stocker kanslara hefur boðað hertar reglur um félög og samtök sem tengjast íslamistum, sérstaklega þeim sem aðhyllast öfgastefnu eða ofbeldi.
Fulltrúar ÖVP, flokks kanslarans, segja nýjar upplýsingar sýna að íslömsk öfgasamtök hafi þróað starfsaðferðir sínar og noti meðal annars samfélagsmiðla, áhrifavalda og alþjóðleg tengsl til að dreifa hugmyndafræði sinni.
Ernst Gödl, þingmaður ÖVP og talsmaður flokksins í öryggis- og innflytjendamálum, sagði á fimmtudag að trúfrelsi yrði að vernda en það mætti ekki verða skálkaskjól fyrir „öfgastefnu, andstöðu við lýðræði, ofbeldi, gyðingahatur, kvenfyrirlitningu eða myndun hliðarsamfélaga“.
FPÖ vill sérstök bannlög
FPÖ telur að ríkisstjórnin gangi ekki nógu langt. Flokkurinn lagði 26. mars fram tillögu á austurríska þinginu um sérstök bannlög gegn pólitísku íslam, Verbotsgesetz für den politischen Islam. Tillagan hefur verið send stjórnskipunarnefnd þingsins. Samkvæmt umfjöllun Samnytt vill FPÖ að starfsemi sem miðar að framgangi pólitísks íslams verði bönnuð. Samtök og moskur sem skilgreind yrðu sem hluti af slíkri starfsemi gætu verið leyst upp og eignir þeirra gerðar upptækar.
Tillögur flokksins hafa einnig náð til banns við fjármögnun íslamista, skrár yfir svonefnda hatursprédikara og hertra reglna samkvæmt austurrískum lögum um íslam og tákn öfgasamtaka. FPÖ hefur jafnframt viljað tryggja með lögum að sharía-reglur öðlist ekki lagalegt gildi í Austurríki.
Michael Schnedlitz, framkvæmdastjóri FPÖ, gagnrýndi ÖVP í síðustu viku fyrir að láta nægja yfirlýsingar. Hann sagði tillögu flokksins um bann við pólitískum íslam þegar liggja á borðinu og skoraði á ríkisstjórnarflokkinn að styðja hana.
Höfuðklútar bannaðir stúlkum yngri en 14 ára
Austurríki hefur þegar stigið annað umdeilt skref. Frá upphafi skólaársins 2026–2027 er stúlkum yngri en 14 ára bannað að bera höfuðklút í skólum ef hann hylur höfuðið samkvæmt íslamskri hefð. Austurríska þingið staðfestir að lögin tóku gildi nú í september. Brot geta að lokum leitt til sekta á bilinu 150–800 evrur.
Lögin sæta harðri gagnrýni. Íslamska trúfélagið í Austurríki, IGGÖ, telur bannið mismuna múslimum og hyggst leita til stjórnlagadómstólsins. Eldra bann við höfuðklútum barna yngri en tíu ára var fellt úr gildi af dómstólnum árið 2020.
IGGÖ hefur einnig varað við því að hugtakið „pólitískt íslam“ sé of óskýrt til að byggja sérstök bannlög á því. Samtökin segjast hins vegar styðja aðgerðir réttarríkisins gegn öfgastefnu og hreyfingum sem vinni gegn lýðræði.
Harðari lína í Austurríki
Þótt tillaga FPÖ um allsherjarbann hafi ekki fengið framgang hingað til bendir þróunin til þess að afstaða austurrískra stjórnvalda sé að harðna.
Það sést meðal annars á höfuðklútabanninu og fyrirætlunum ríkisstjórnarinnar um hert félagalög. Austurríska þingið hefur auk þess samþykkt einróma að stjórnvöld kanni möguleika á að loka eða banna Imam Ali-miðstöðina í Vín.
Ágreiningurinn snýst því ekki lengur fyrst og fremst um hvort grípa eigi til aðgerða gegn íslömskum öfgahreyfingum, heldur hversu langt ríkið eigi að ganga og hvernig skilgreina eigi „hið pólitíska íslam“ án þess að skerða trúfrelsi almennra múslima.