Á meðan glóbaliztar og aðgerðasinnar sem berjast fyrir opnum landamærum halda áfram að selja ævintýrið um að fjöldainnflytjendur frá Norður-Afríku séu „mannúðleg“ velgengnissaga hafa nýjar, kaldar staðreyndir frá Sviss komið eins og þruma úr heiðskíru lofti og afhjúpað ljótan veruleikann.
Samkvæmt innanhússskjali svissnesku útlendingastofnunarinnar, SEM, voru yfir 80 prósent norðurafrískra hælisleitenda — einkum frá Maghreb-ríkjunum Marokkó, Alsír og Túnis — sakaðir um að minnsta kosti eitt refsivert brot meðan hælisumsókn þeirra var til meðferðar eða eftir að henni hafði verið hafnað árið 2024.
Sex til sjö sinnum hærra hlutfall en meðal hælisleitanda frá öllum öðrum löndum samanlagt
Það er meira en sex og hálfu sinni hærra hlutfall en meðal hælisleitenda frá öllum öðrum löndum samanlagt, þar sem hlutfallið er 12,3 prósent, sem er engu að síður áhyggjuefni.
Aðeins um fimmtungur þessara aðkomumanna frá Maghreb slapp við að vera sakaður um afbrot meðan á dvölinni stóð. Langflestum hælisumsóknum þeirra er hafnað — um 99 prósentum — en samt halda þeir áfram að streyma til landsins, stífla kerfið og herja á svissneska samfélagið.
Svissnesk yfirvöld og sérfræðingar eru loksins farin að viðurkenna það sem venjulegir Evrópubúar hafa vitað árum saman: Ungir menn frá Maghreb eru gríðarlega fjölmennir meðal gerenda í þjófnaði, fíkniefnasölu og öðrum götuglæpum miðað við hlutdeild þeirra í íbúafjöldanum.
Svissneskar kantónur hafa árum saman varað við ástandinu. Á stöðum á borð við Aargau og Thurgau hefur innbrotum í bíla og þjófnuðum fjölgað gríðarlega og norðurafrískir hælisleitendur tengjast meirihluta upplýstra mála. Talsmaður svissnesku lögreglunnar sagði að sumir þessara síbrotamanna hefðu verið gripnir þrisvar á einum degi.
Blaðamaðurinn og Maghreb-sérfræðingurinn Beat Stauffer reyndi að draga úr alvarleika talnanna í nýlegu viðtali við svissneska ríkisútvarpið. Hann fullyrti að flestir þessara ungu manna kæmu ekki með það í huga að fremja glæpi. Þess í stað vissu þeir að líkurnar á að fá hæli væru nær engar og nýttu sér því kerfið: Þeir sæktu um hæli til að vinna sér inn tíma í von um að geta unnið svart, myndað tengsl eða fundið leið til að dvelja lengur í Evrópu.
Áhrifavaldar frá Maghreb deila opinberlega ráðum um slíkar aðferðir á samfélagsmiðlum. Þegar löglegir möguleikar þrjóta snúa margir sér að þjófnaði og öðrum afbrotum. Markmiðið er, eins og Stauffer viðurkennir, að „vera eins lengi og hægt er í Evrópu“.
Fjölskyldurnar heima líta á glæpi sem viðskipti
Foreldrar senda syni sína í auknum mæli af stað áður en þeir ná fullorðinsaldri, því ólögráða einstaklingar fá betri meðferð og fleiri tækifæri til að dvelja áfram. Ætlast er til að allir sendi fljótt peninga heim — annars eru þeir stimplaðir sem misheppnaðir. Þegar þeim er vísað úr landi reyna margir einfaldlega aftur og aftur. Þeir hafa „engu að tapa“.
Sviss hefur reynt hálfkák: Svokallaða sólarhringsmeðferð hælisumsókna Norður-Afríkubúa, sem tekin var upp árið 2024, áform um að svipta afbrotamenn frelsi fyrr, forathugun til að stöðva umsóknir sem eiga enga möguleika og styttri tíma frá synjun til brottvísunar. Samt heldur glæpabylgjan áfram. Brottvísanir eru enn erfiðar í framkvæmd — margir fara í felur eða torvelda að borin séu kennsl á þá.
Þetta er ekki sérsvissneskt vandamál. Víða um Evrópu sýna gögn aftur og aftur sama mynstur: Innflytjendur frá Norður-Afríku og tilteknum ríkjum Mið-Austurlanda og Afríku eru langt umfram hlutfall meðal gerenda ofbeldisbrota, þjófnaða, kynferðisbrota og í glæpagengjum. Innfæddir íbúar greiða verðið með minna öryggi, auknu álagi á velferðarkerfin og vaxandi reiði almennings sem hefðbundnir stjórnmálaflokkar hunsa þar til kosningar neyða þá til að bregðast við.
Svissnesku tölurnar rífa hina viðteknu frásögn í tætlur. Það er ekki „fátækt“ eða „mismunun“ sem knýr þessa glæpi áfram. Þetta eru yfirgnæfandi ungir karlar sem vita að þeir eiga nánast enga löglega leið til áframhaldandi dvalar, nota hæliskerfið sem glufu og grípa til afbrota þegar ókeypis framfærslunni lýkur.
Lin stefna og endalaus ný tækifæri hvetja aðeins til meira af því sama. Á meðan vinstrisinnaðir fjölmiðlar og stjórnmálamenn hneykslast yfir „útlendingaandúð“ glíma venjulegir íbúar svissneskra bæja og borga við afleiðingarnar: brotnar bílrúður, stolna muni og réttarkerfi sem á í erfiðleikum með að koma úr landi fólki sem aldrei hefði átt að hleypa inn.
Sviss er að vakna
Önnur Evrópuríki og Bandaríkin glíma við sama vanda sem virðist á sumum stöðum vera orðinn óafturkræfur. Tölurnar taka ekkert tillit til tilfinninga. Áttatíu prósent eru ekki námundunarvilla. Þetta er glæpur gegn siðmenningunni.